Αγαθή Δημητρούκα
Η Αγαθή Δημητρούκα, γεννημένη στο Μεσολόγγι το 1958, ζει στην Αθήνα και γράφει ποίηση για να τραγουδηθεί, παιδική λογοτεχνία και αφηγήματα. Μεταφράζει από τα ισπανικά και τα αγγλικά και είναι αναγνώστρια του εκδοτικού οίκου Πατάκη, καθώς και διευθύντρια σειρών ποίησης. Είναι κληρονόμος του Έλληνα ποιητή Νίκου Γκάτσου και επιμελείται εκδοτικά το έργο του. Διδάσκει στιχουργική και μετάφραση στην Ανοιχτή Τέχνη και συνεργάζεται με τα λογοτεχνικά περιοδικά Χάρτης (Ελλάδα) και Agulha (Βραζιλία), παρουσιάζοντας ποιητές από τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.
Έχει συνεργαστεί με τους Έλληνες συνθέτες Μάνο Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη, Θάνο Μικρούτσικο, Γιώργο-Εμμανουήλ Λαζαρίδη και άλλους, με τους Τούρκους συνθέτες Ζυλφί Λιβανελί και Τσιχάν Τούρκογλου, καθώς και με τον Αμερικανό θρύλο της τζαζ Charles Lloyd. Τα περισσότερα από τα τραγούδια της ερμηνεύτηκαν από τη Νάνα Μούσχουρη και τη Μαρία Φαραντούρη, ενώ ένα τραγούδι της, σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι, έχει προσαρμοστεί στα πορτογαλικά από το συγκρότημα Madredeus.
Έχει δημοσιεύσει ποιήματα σε λογοτεχνικά περιοδικά, δύο βιβλία ποίησης (Πατάκης, 2019) και μία ποιητική συλλογή μεταφρασμένη στα ιταλικά (Le Gemme, 2007). Έχει επίσης εκδώσει δέκα βιβλία παιδικής λογοτεχνίας και την αυτοβιογραφία της, η οποία κυκλοφορεί και στα ιταλικά από τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου του Παλέρμο. Το βιβλίο της Άν, ένα ποίημα-τραγούδι εικονογραφημένο από τον Καταλανό Tàssies [Τάσιας] (Καλειδοσκόπιο, 2018), απέσπασε το Βραβείο Εικονογραφημένης Ποίησης BookILL 2018 (Σερβία), το Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου 2019 του περιοδικού Ο Αναγνώστης (Ελλάδα), τη διάκριση White Ravens 2019 (Γερμανία) και το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Εικονογραφημένου Βιβλίου 2019 (Ελλάδα).
Ως μεταφράστρια έχει προσαρμόσει στα ελληνικά αρκετά σύγχρονα ξένα τραγούδια, καθώς και τα Δεκατρία λαϊκά τραγούδια που είχε εναρμονίσει ο Federico García Lorca. Έχει μεταφράσει περισσότερα από εβδομήντα βιβλία για τις Εκδόσεις Πατάκη, μεταξύ των οποίων το δεύτερο μέρος του Δον Κιχώτη (ολοκληρώνοντας μια παλαιότερη ημιτελή μετάφραση), μια επιλογή τραγουδιών από την παράδοση των Ισπανοεβραίων, μια ανθολογία έργων του García Lorca, δύο επιλογές ποιημάτων του Pablo Neruda, φιλοσοφικά δοκίμια του Fernando Savater, μυθιστορήματα του Ildefonso Falcones, παραμύθια των Hans Christian Andersen και Michael Morpurgo, παιδικά βιβλία των Miralles και Santiago, καθώς και τέσσερα βιβλία για τις Εκδόσεις Τόπος: τα μυθιστορήματα Καχάμπρε και Μία μέρα στους σταυρούς και τις ποιητικές συλλογές Το χρώμα του Αιγαίου του Armando Romero και Τα μάτια του λόγου του Jorge Boccanera.
Για το θέατρο έχει μεταφράσει και προσαρμόσει τη Σελεστίνα του Fernando de Rojas και τη Λοκαντιέρα του Carlo Goldoni, ενώ για τον κινηματογράφο έχει μεταφράσει τους υπότιτλους της ταινίας La Novia, βασισμένης στον Ματωμένο γάμο του García Lorca. Έργα της έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, ισπανικά, ιταλικά, κινεζικά, κορεατικά, πορτογαλικά, ρωσικά και τουρκικά.
Τον Μάιο του 2019 προσκλήθηκε ως Poet-in-Residence από το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Harvard (ΗΠΑ). Τον Σεπτέμβριο του 2021 συμμετείχε στο συνέδριο της Έδρας Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Παλέρμο με εισήγηση για τη στιχουργική τέχνη του Νίκου Γκάτσου. Τον Σεπτέμβριο του 2022, στο ίδιο πανεπιστήμιο, συμμετείχε με εργαστήριο στιχουργικής στο Διεθνές Συνέδριο Δημιουργικής Γραφής, το οποίο διοργάνωσαν το Ε.Κ.Π.Α. και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.
Το 2023 συμμετείχε στο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης της Βενεζουέλας και στο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Μπιομπίο της Χιλής, παρουσιάζοντας την προσωπική ανθολογία της Laureles de silencio [Δάφνες της σιωπής] (εκδ. Abisinia, Μπουένος Άιρες, 2023). Την ίδια χρονιά παρουσίασε το βιβλίο αυτό στην Μπογκοτά, στο Μοντεβιδέο και στο Μπουένος Άιρες. Παράλληλα, πραγματοποίησε εργαστήρια ποιητικής στιχουργικής για ομογενείς στο Ίδρυμα «Μαρία Τσάκος» στο Μοντεβιδέο και για μαθητές λυκείου στην Κονσεπσιόν, ενώ έδωσε ομιλία με θέμα την ποίηση και τη μετάφραση στο Πανεπιστήμιο της Χιλής στο Σαντιάγο. Επιπλέον, παρουσίασε την ισπανική έκδοση της Αμοργού του Νίκου Γκάτσου (εκδ. Cátedra, Μαδρίτη 2021) στην Μπογκοτά, στο Μπουένος Άιρες και στη Μαδρίτη.
Το 2024 εξελέγη ομόφωνα Αντεπιστέλλον Μέλος στην Αθήνα της Ισπανοαμερικανικής Ακαδημίας Καλών Γραμμάτων Μαδρίτης. Τον Μάιο του 2025 προσκλήθηκε στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Μπογκοτά (FILBo), όπου παρουσίασε την ισπανική έκδοση του Άν (εκδ. FCE Colombia, 2024), καθώς και το Laureles de silencio, ενώ συμμετείχε και σε εργαστήριο δημιουργίας παιδικού βιβλίου στο Πανεπιστήμιο Αγουστινιάνα. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους συμμετείχε στο Παγκόσμιο Συνέδριο Ποίησης των Academia Tomitana και Universalis Poetarum Academy στην Κωνστάντζα της Ρουμανίας. Τον Οκτώβριο συμμετείχε στην Ημερίδα για τους Μάνο Χατζιδάκι και Μίκη Θεοδωράκη της Έδρας Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Παλέρμο, καθώς και στο ετήσιο συνέδριο της Ισπανοαμερικανικής Ακαδημίας Καλών Γραμμάτων Μαδρίτης, στη Μαδρίτη και τη Γρανάδα. Παράλληλα, μαζί με τον Tàssies παρουσίασε την ισπανική έκδοση του Άν σε βιβλιοπωλεία της Μαδρίτης, της Ζιρόνας και της Βαρκελώνης.