Η όπερα του Ρίχαρντ Στράους στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

Σαλώμη μεταξύ ψυχιατρείου και Βίβλου

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΒΩΛΟΣ

Υστερα από εύλογη ακολουθία συντηρητικών επιλογών, το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης έκανε εφέτος ένα απότομο, διπλό άλμα στον τομέα της όπερας, προτείνοντας στο κοινό της βορειοελλαδίτικης πρωτεύουσας τη Σαλώμη του Ρίχαρντ Στράους και δη σε μη παραδοσιακή σκηνοθεσία (12/10).
Την παράσταση διηύθυνε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΟΜΜΘ, αρχιμουσικός Νίκος Αθηναίος. Ο σκηνογράφος Νίκος Πετρόπουλος ήταν υπεύθυνος για το σκηνικό μέρος συνολικά (σκηνοθεσία, σκηνικά, κουστούμια, φωτισμοί). Συμμετείχαν Ελληνες και ένας ξένος λυρικός τραγουδιστής. Συνόδευσε η Δημοτική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης. Οι εντυπώσεις ήσαν έκδηλα και εν μέρει αναμενόμενα άνισες.
Αυτή καθ' εαυτή ενδιαφέρουσα και γεμάτη δυνατότητες, η σκηνοθετική πρόταση συνίστατο αλλά και εξαντλήθηκε στην αλλαγή χρόνου και τόπου της δράσης. Ολα συνέβησαν στην αίθουσα υποδοχής από γυμνό μπετόν μιας κεντροευρωπαϊκής ψυχιατρικής κλινικής των αρχών του 20ού αιώνα, που θύμισε αμέσως την πρόσφατη Τόσκα που σκηνοθέτησε ο Πετρόπουλος στην Εθνική Λυρική Σκηνή. Οι τραγουδιστές φορούσαν μοδάτα ρούχα εποχής. Κατά τα άλλα, όλα συνέβησαν ακριβώς όπως υπαγορεύει ο συνθέτης, δίχως την παραμικρή δραματουργική προσαρμογή ή επέμβαση που θα αξιοποιούσε και συνεπώς θα δικαίωνε τη χρονοτοπική μεταφορά. Ως αποτέλεσμα, η σκηνική δράση φάνηκε παράλογη ενώ έμειναν ξεκρέμαστες οι δεσπόζουσες βιβλικές αναφορές. Το παράλογο ενίσχυσαν μέχρι γελοιότητας ο δίκην σφαχτού, εκτός σκηνής αποκεφαλισμός του Ιωάννη με μαχαίρι και η όμοια(!) εκτέλεση της Σαλώμης στο τέλος. Αντιθέτως, η απόδοση του Χορού των επτά πέπλων ως χορογραφία σκιάς, επιτυχές εύρημα που παρέπεμπε σε παραισθησιακό παραλήρημα του Ηρώδη, παρέμεινε μετέωρη και υπονομεύτηκε από την παροδική εμφάνιση/σφήνα της ίδιας της Σαλώμης... Σε ευρεία θεώρηση, ανακόλουθοι ήσαν οι φωτισμοί.
Οσον αφορά το ακρόαμα, κυριάρχησαν εκπτώσεις μεγεθών. Η Μαρούσα Ξυνή τραγούδησε τον επώνυμο ρόλο με περισσή αφιέρωση και προσοχή, ωστόσο η έκταση και το μέγεθος της φωνής της υπολείπονταν αισθητά όσων προβλέπει η παρτιτούρα. Αντίστοιχα ίσχυσαν για την Ηρωδιάδα της μεσοφώνου Δάφνης Ευαγγελάτου. Πιο ισορροπημένα αποδόθηκαν οι ανδρικοί ρόλοι. Ο Ισλανδός βαρύτονος Τόμας Τόμασον ενσάρκωσε έναν Ιωάννη με τα δέοντα φωνητικά μεγέθη και βαρύνουσα, αν και κάπως άνευρη, σκηνική παρουσία. Πειστικότερος όλων μουσικά και δραματικά αναδείχτηκε ο Βαγγέλης Χατζησίμος στον καρατερίστικο, συμβατικά απεχθή, ρόλο του Ηρώδη. Αναπληρώνοντας με την εσωτερική ένταση της ερμηνείας του την αναιμική σκηνοθετική καθοδήγηση, η καλοτραγουδισμένη, δραματικά εύστοχη συνεισφορά του πρόσφερε τις μοναδικές ανεπιφύλακτα ενδιαφέρουσες στιγμές της βραδιάς• αμφιλεγόμενο, αν όχι ανεπιθύμητο προσόν σε παράσταση της Σαλώμης! Η Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Θεσσαλονίκης υπό την προσεκτική καθοδήγηση του Νίκου Αθηναίου ανταποκρίθηκε με αφιέρωση στις υψηλές απαιτήσεις της στραουσικής παρτιτούρας επιτυγχάνοντας ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα• η κερδισμένη εμπειρία της συνυπολογίζεται στα μείζονα οφέλη της παραγωγής.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 17/10/2007