Πανελλήνια πρώτη των "Πουριτανών"
 

Στη Θεσσαλονίκη – Κριτική Νίκος Α. Δοντάς

Στις 3 Φεβρουαρίου δόθηκε η καθυστερημένη πανελλήνια πρώτη των "Πουριτανών" του Μπελίνι. Την εμπνευσμένη πρωτοβουλία είχε το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Προηγούμενη φορά που ακούστηκε η ιστορικά σημαντική και μουσικά ενδιαφέρουσα αυτή όπερα σε ελληνικό έδαφος ήταν το 1840, στην υπό βρετανική κατοχή Ζάκυνθο. Eκτοτε, κανένας φορέας δεν αποτόλμησε το ανέβασμα.
Στην Θεσσαλονίκη μεταφέρθηκε παράσταση που σκηνοθέτησε ο Λορέντσο Μαριάνι για το Δημοτικό Θέατρο της Βέρνης. Αντιλαμβανόμενος ότι οι "Πουριτανοί" δεν εξιστορούν μια ρεαλιστική υπόθεση αλλά αφηγούνται συναισθήματα, ο Μαριάνι προχώρησε σε εύστοχες λύσεις. Μετέφερε το ιστορικό πλαίσιο από την Αγγλία του Κρόμγουελ στην Ευρώπη του A΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Eτσι, το οπτικό μέρος απαλλάχθηκε από τον φόρτο ιστορικών σκηνικών και κοστουμιών, που σημαίνουν ελάχιστα στον σημερινό θεατή. Ταυτοχρόνως, προσέφερε μια εικονογραφία, στην οποία το κοινό μπορούσε να βρει αναφορές. Το σημαντικότερο ήταν πως ο Μαριάνι οπτικοποίησε συναισθήματα –την οργή, τη χαρά, τη λύπη, την απογοήτευση–, έδειξε διττά πληγωμένους ανθρώπους και απέδωσε με επιτυχία την απώλεια λογικών της κεντρικής ηρωίδας ήδη από το τέλος της α΄ πράξης, κάτι που εύκολα θα μπορούσε να εκτραπεί, καταλήγοντας από αφελές έως γελοίο.
Θαυμάσια διανομή
Oμως, η παράσταση ξεχώρισε και για την ισορροπημένη, υψηλού επιπέδου διανομή. Ως Ελβίρα η υψίφωνος Eλενα Μόζουκ δεν τραγούδησε απλώς καλά, αλλά έπλασε με μεγάλη εκφραστικότητα τον ιδιαίτερα απαιτητικό κεντρικό ρόλο. Η εμπειρία της και η ακμαία κατάσταση των φωνητικών δυνάμεων επέτρεψαν να λάμψει στα δεξιοτεχνικά μέρη και να αποδειχτεί πειστική στα λυρικά.
Ιδιαίτερα θετική ήταν η παρουσία του βαρύτονου Δημήτρη Τηλιακού ως Ρικάρντο, που τραγούδησε με υγιή, ρωμαλέα φωνή και σεβασμό στο ύφος της μουσικής. Εκφραστικός, ιδιαίτερα στις λυρικές σελίδες, ήταν ο βαθύφωνος Δημήτρης Καβράκος. Ωστόσο, τα θυελλώδη εμβατηριακά μέρη υπολείπονταν σε ορμή.
Βασικό πρόβλημα για την παρουσίαση των "Πουριτανών" είναι σήμερα η εξεύρεση τενόρου. Την εποχή του Μπελίνι, ο περίφημος Ρουμπίνι σκαρφάλωνε έως το κόντρα-φα με τρόπο που η σημερινή αισθητική δύσκολα θα αποδεχόταν. Στις μέρες μας απαιτείται η απόδοση των στρατοσφαιρικών φθόγγων με στεντόρεια φωνή, αδιανόητο την εποχή του συνθέτη. Eτσι, ακόμα και χωρίς το δυσπρόσιτο κόντρα-φα, η παρτιτούρα του Αρτούρο παραμένει προβληματική. Η Θεσσαλονίκη βρήκε τον Χουάν Κάρλος Βαλς, τενόρο που είχε τις νότες και επιπλέον τίμησε το ιδιαίτερο ύφος τραγουδιού που απαιτεί ο Μπελίνι. Καλά τραγούδησε επίσης η Χορωδία Θεσσαλονίκης. Αντίθετα, ο Τζουλιάνο Καρέλα δυσκολεύτηκε να τιθασεύσει τα ντεσιμπέλ της Συμφωνικής Ορχήστρας του Δήμου Θεσσαλονίκης και να αναδείξει τις χάρες της παρτιτούρας.



Kυριακή, 12 Φεβρουαρίου 2006